Jak prawidłowo czyścić nos niemowlętom podczas infekcji?

Najczęstszą przyczyną kataru są infekcje wirusowe, rzadziej reakcje alergiczne  lub zanieczyszczenia powietrza. Zakażenia wirusowe górnych dróg oddechowych przenoszą się drogą kropelkową i dlatego dzieci wyjątkowo łatwo zarażają się od siebie. Im mniejsze dziecko, tym gorzej radzi sobie z katarem. Dzieci do 1. roku życia oddychają wyłącznie przez nos. Dodatkowo kanały nosowe u niemowląt są bardzo wąskie, a błona śluzowa szybko ulega obrzękowi w trakcie infekcji, powodując całkowitą niedrożność nosa. Z tego powodu zwykły katar urasta  do rangi dużego problemu.

Pierwszym objawem kataru u niemowląt jest zazwyczaj rozdrażnienie. Mogą pojawić się kłopoty z karmieniem, zarówno z piersi jak i z butelki; maluch musi przerywać ssanie, aby zaczerpnąć powietrza. Dopiero potem w nosku pojawia się przezroczysta, dość gęsta wydzielina. Dziecko może mieć stan podgorączkowy i pokasływać, bo wydzielina spływająca z nosa podrażnia gardło. Bywa, że wydzielina zmienia swój charakter na żółty lub zielonkawy, co może świadczyć  o zakażeniu bakteryjnym. Taka sytuacja, szczególnie jeśli u dziecka pojawia się wysoka gorączka, wymaga konsultacji z pediatrą i ewentualnego zastosowania antybiotyku, ponieważ spływająca ropna wydzielina może być przyczyną zapalenia ucha lub dolnych dróg oddechowych.

Dlatego podczas infekcji kataralnej u niemowlęcia najważniejsze jest utrzymanie drożności noska. Do noska należy zakraplać 1-2 krople wyjętej z lodówki soli fizjologicznej lub pojedynczą dawkę aerozolu soli morskiej. Sól fizjologiczną lub morską podajemy na leżąco, po delikatnym odchyleniu główki dziecka do tyłu. Następnie układamy malucha na brzuszku, aby wydzielina mogła spłynąć z nosa. Podczas snu główka niemowlęcia powinna być wyżej niż reszta ciała; można unieść wezgłowie łóżeczka o kilka centymetrów. Nie zaleca się podkładania poduszki pod główkę.

Czyszczenie noska to czynność, która u niektórych rodziców wywołuje obawy i wątpliwości, czy jest wykonywana prawidłowo i czy jest bezpieczna dla dziecka. Strach jest jednak zupełnie niepotrzebny, ponieważ oczyszczanie noska jest jedną z czynności pielęgnacyjnych  i dlatego w żaden sposób nie może być groźne dla dziecka. W celu utrzymania drożności noska, szczególnie w czasie kataru, należy powtarzać ją kilka razy dziennie, szczególnie przed karmieniem oraz przed snem.

Po aplikacji soli fizjologicznej lub morskiej rozrzedzoną wydzielinę należy delikatnie usunąć. Można to zrobić przy użyciu ruloników z chusteczki higienicznej, gruszki lub różnego typu aspiratorów.

Ruloniki z chusteczki higienicznej są delikatne, ale pozwalają na usunięcie wydzieliny tylko z przedniej części noska.

Na rynku dostępne są różne rodzaje gruszek: kauczukowe, silikonowe z wymiennymi końcówkami oraz elektroniczne. Gruszka kauczukowa do usuwania wydzieliny wykorzystuje podciśnienie. Należy ścisnąć owalną część gruszki, umieścić w nosku cienką końcówkę,
a następnie delikatnie uwolnić ucisk. Rozprężająca się część gruszki, zasysa powietrze,
a wraz z nim zalegającą wydzielinę. Wadą takiej gruszki jest dość duża i słabo kontrolowana siła ssania oraz możliwość uszkodzenia błony śluzowej nosa cienką końcówką. Gruszki silikonowe
i elektroniczne mają wymienne końcówki, zwykle tak wyprofilowane, że nie można założyć ich zbyt głęboko do noska; ponadto siła ssania jest mniejsza i dlatego są bezpieczniejsze dla niemowląt.

Aspiratory dla niemowląt to urządzenia wykorzystujące również siłę ssania do usuwania wydzieliny z noska. Składają się z plastikowego pojemniczka, którego węższy koniec zakłada się do nosa, a na drugi, szerszy koniec, zakłada się specjalną rurkę, przez którą zasysa się powietrze. Powietrze wraz z wydzieliną jest zasysane przez rodzica lub wykorzystuje się do tego celu miniaturowy, zasilany bateriami kompresor. Aspiratory są urządzeniami o bezpiecznie wyprofilowanych końcówkach i odpowiedniej sile ssania, pozwalają skutecznie usunąć wydzielinę z noska.

Po usunięciu wydzieliny okolicę noska warto posmarować wazeliną lub maścią majerankową.


Jeśli mimo systematycznego oczyszczania noska, katar się utrzymuje, można zastosować do 5 dni odpowiednie do wieku dziecka preparaty obkurczające błonę śluzową dostępne bez recepty w aptece. Jednakże w razie jakichkolwiek wątpliwości, warto zasięgnąć rady lekarza.

W czasie kataru, oprócz oczyszczania nosa, warto zadbać również o odpowiednią  temperaturę i wilgotność powietrza w pokoju, w którym dziecko śpi. Temperatura nie powinna przekraczać 21ºC. Pokój dziecka powinien być kilka razy dziennie przewietrzany. Gdy w domu grzeją kaloryfery, warto zawiesić na nich nawilżacze z wodą lub mokre ręczniki. Można rozkładać mokre pieluszki tetrowe na barierkach łóżeczka. Najwygodniejsze są nawilżacze powietrza,  ale należy je włączać najwyżej trzy razy dziennie na klika minut.

Bardzo ważne jest również dodatkowe pojenie dziecka w czasie infekcji. Dzięki temu wydzielina w nosie będzie bardziej płynna, a więc łatwiejsza do usunięcia. W trakcie infekcji,
o ile nie towarzyszy jej wysoka temperatura, nie należy rezygnować ze spaceru. Trzeba dostosować odpowiedni strój dziecka do panujących warunków atmosferycznych, ponieważ przegrzanie nasila obrzęk błony śluzowej i utrudnia udrażnianie nosa. Nie ma również przeciwwskazań do codziennej kąpieli zakatarzonego dziecka. Wilgoć panująca w łazience
w czasie kąpieli, rozrzedza wydzielinę w nosku i ułatwia jej odpływanie.

Poprzedni artykuł Następny artykuł

Przeczytaj także

O katarze
O katarze Alergiczny nieżyt nosa

Alergiczny nieżyt nosa (zwany potocznie katarem siennym) jest jedną z najczęstszych przyczyn przewlekłego kataru.

Czytaj więcej
O katarze
O katarze Budowa i czynność nosa

Jak wspomniano, nos jest wyposażony w kilka mechanizmów obronnych.

Czytaj więcej
Porady
Porady Przewlekły katar przedszkolaka

Rodzice często zauważają, że dotychczas zdrowe dziecko po pójściu do żłobka lub przedszkola zaczyna bardzo często chorować.

Czytaj więcej
O katarze
O katarze Przyczyny kataru

Ostry, nagle rozpoczynający się katar ma zwykle przyczynę infekcyjną.

Czytaj więcej