Alergiczny nieżyt nosa

Alergiczny nieżyt nosa (zwany potocznie katarem siennym) jest jedną z najczęstszych przyczyn przewlekłego kataru. 

Alergiczny nieżyt nosa

Częściej występuje u dzieci z innymi chorobami alergicznymi lub z alergią u członków rodziny (czynniki genetyczne). Pacjenci często błędnie podejrzewają alergiczny nieżyt nosa, kiedy katar utrzymuje się krótko (np. 1-2 tygodnie). Natomiast alergiczny nieżyt nosa z definicji jest chorobą przewlekłą, trwającą co najmniej wiele tygodni (sezonowy), a nawet miesięcy lub lat (całoroczny).

Na ogół objawia się wyciekaniem wodnistej wydzieliny z nosa lub zatkaniem (niedrożnością) nosa, kichaniem i świądem nosa. Często właśnie świąd nosa pozwala go odróżnić od innych rodzajów przewlekłego kataru.
 

Bardzo często (w ok. 70%) katarowi alergicznemu towarzyszy zapalenie spojówek (świąd, zaczerwienienie i łzawienie oczu).



Zależnie od rodzaju alergenu, alergiczny nieżyt nosa może się utrzymywać przez cały rok (np. uczulenie na roztocza kurzu domowego, pleśnie, sierść i naskórek zwierząt) lub występować okresowo (np. w sezonie pylenia roślin). Bardzo ważne jest obserwowanie, w jakim sezonie występują objawy, ponieważ może to pomóc ustalić rodzaj alergenu. Alergiczny nieżyt nosa sprzyja wystąpieniu w przyszłości astmy. Współistniejący alergiczny nieżyt nosa zwiększa także ryzyko zaostrzeń astmy.

Rozpoznawanie kataru alergicznego polega na ustaleniu związku występowania objawów
z podejrzewanym alergenem (niekiedy udaje się to ustalić na podstawie odpowiednio zebranego wywiadu, dlatego warto odnotowywać, w jakich okolicznościach dochodzi do nasilenia kataru) i wykonaniu odpowiednich badań alergologicznych (tzw. testy skórne lub badania krwi oceniające obecność swoistych immunoglobulin klasy E [IgE], odpowiedzialnych za występowanie objawów alergicznych).

Należy pamiętać, że żadne testy nie pozwalają w 100% potwierdzić, że dany alergen jest odpowiedzialny za wywoływanie objawów, jak również w 100% wykluczyć alergię.

Do tego służy powiązanie dodatnich wyników testów z obserwacją kliniczną (czyli, czy objawy pojawiają się przy kontakcie z danym alergenem). Można mieć dodatni wynik testu i nie reagować na dany alergen.

Przydatne może być również badanie cytologiczne błony śluzowej nosa. Na alergiczną przyczynę kataru wskazuje obecność dużej liczby eozynofilów (granulocytów kwasochłonnych). Z kolei duża liczba neutrofilów (granulocytów obojętnochłonnych) sugeruje infekcyjną przyczynę kataru.

Objawy alergicznego nieżytu nosa można zwykle skuteczne kontrolować.

Najczęściej stosuje się leki przeciwhistaminowe (doustne lub donosowe) oraz donosowe glikokortykosteroidy (sterydy). Doraźnie, w celu zmniejszenia obrzęku i ułatwienia oddychania przez nos, przez 3-5 dni można u dziecka zastosować leki obkurczające błonę śluzową nosa (zawierające oksymetazolinę lub ksylometazolinę). Leczenie musi być prowadzone pod nadzorem lekarza. W przypadku niektórych alergenów możliwe jest odczulanie. Polega ono na podawaniu małych ilości alergenu podjęzykowo lub podskórnie. Początkowo podaje się bardzo małe ilości alergenu, a następnie zwiększa się je do tzw. dawki podtrzymującej. Odczulanie trwa długo, standardowo 3-5 lat. Jednak w wielu przypadkach udaje się uzyskać tolerancję alergenu, co oznacza, że kontakt z alergenem nie wywoła objawów.

Jak przy każdym katarze duże znaczenie ma odpowiednie oczyszczanie (płukanie) nosa.

Poprzedni artykuł Następny artykuł

Przeczytaj także

O katarze
O katarze Budowa i czynność nosa

Jak wspomniano, nos jest wyposażony w kilka mechanizmów obronnych.

Czytaj więcej
Porady
Porady Dlaczego nie lubimy kataru?

Katar to nie tylko problem natury estetycznej. Przede wszystkim utrudnia przepływ powietrza przez nos, co upośledza podstawowe czynności nosa.

Czytaj więcej
Porady
Porady Ile trwa katar?

Ostry katar klasycznie kojarzy się z przeziębieniem, czyli wirusowym zapaleniem górnych dróg oddechowych.

Czytaj więcej
Porady
Porady Przewlekły katar przedszkolaka

Rodzice często zauważają, że dotychczas zdrowe dziecko po pójściu do żłobka lub przedszkola zaczyna bardzo często chorować.

Czytaj więcej